FORMALDEHİT ÇÖZELTİSİ HAKKINDA HERŞEY

Değerli Meslektaşlarım bu hafta baktirisid etkili bir dezenfektan olup aynı zamanda fungus ve virüslere karşı da etkili olan Formaldehit, Formalin, Formol isimleri ile bildiğimiz bir çözeltiyi inceleyeceğiz. Genellikle seyreltik çözeltileri halinde kullanılılan Formaldehit'ten aşı üretiminde virüslerin inaktivasyonu için de yararlanılmaktadır. Formaldehit karakteristik keskin kokulu, berrak ve renksiz bir sıvıdır. Suda ve alkolde her oranda karışır. İngililiz Farmakopesi (BP 1993)'e göre formaldehit çözeltisi %34.5-38 (a/a) oranında formaldehit içerir. Az miktarda metil alkol ve formik asit ihtiva eder. Stabilizan olarak metil alkol bulunur. Metil alkol formaldehit'in katı bir madde olan paraformaldehit'e polimerizasyonunu geciktirir. Amerikan Farmakopesi (USP 23)'e göre formaldehit çözeltisi %36.5 ya da 37.0'den (a/a) az olmayan oranda formaldehit içerir. Solunması sağlık açısından tehlikeli olan çözeltinin plastiklerle temasından kaçınılmalı ve 15-25°C arasındaki sıcaklıklarda hava geçirmeyen koyu renkli cam kaplarda saklanmalıdır.


Mukozalar ve özellikle konjoktiva için kuvvetli tahriş edicidir. Dezenfaktan özelliği çok kuvvetli olup alet ve çamaşırların dezenfeksiyonunda faydalanılır. Çözeltileri kostik olarak diş sinirlerinin tahribinde kullanılır. Ayaklarda terlemeye karşı etkilidir. Amonyak, metal tuzları ve oksidan maddeler ile geçimsizdir. Formaldehit buharları gözleri tahriş etmekte burun ve solunum yollarında öksürük, solunum spazmı, astım, pnömoni ve disfaji’ye (yutma güçlüğü) neden olurken aynı zamanda yüksek konsantrasyonlarda formaldehid çözeltisi ciltte döküntülere ve alerjik kontakt dermatite yol açar.


Formaldehit çözeltisi %3 oranında ellerde, avuç içi ve ayak tabanında bulunan siğillerin tedavisinde kullanılır. Müköz membranlar için oldukça tahriş edici olmakla beraber ağız içerisinde % 10 oranında antiseptik olarak kullanılırlar. Diş hekimliğinde diş ağrıları, inflamasyon ve enfeksiyonların tedavisinde kullanılmaktadır.


İspanya Milli Formülerinde yer alan formol içeren preparatlar;


1) Diş ağrılarını gidermek için diş preparatlarında kullanılan formül;


Rp.


Solution alcoholica de formol al % 10 …………. 100 ml


Formülde ihtiyacımız olan formaldehit yüzdesini hesaplarken stok solüsyon olarak eczanelerimizde bulnan formaldehit çözeltisinin % 40 olduğunu unutmamalıyız. Formülü hazırlarken önce formaldehid çözeltisini hesaplayıp hazırladıktan sonra alkolle karıştırmak gerekmektedir.


2) Ellerde, avuç içi ve ayak tabanında bulunan siğillerin tedavisinde kullanılan formül;


Rp.

Formol 15 g

Agua de colonia 250 g

Alcohol 60 derece 250 g


3) Dezenfektan ve terlemeye karşı kullanılan formaldehit çözeltisi içeren formüller;


Rp.

Formol 5 %

Aqua destilada csp 250 ml

Her iki çözelti karıştırılır.

Rp.

Acido acetico 5 cc

Formol (40%) 20 cc

Acido picrico (solucion saturada) 75 cc


Pikrik asitin doymuş sulu çözeltisi hazırlanır ve süzülür. Sırasıyla, filtrelenmiş çözeltiden 75 cc alınarak 20 cc (% 40 lık) formaldehit çözeltisi ve asetik asit ilave edilerek formül tamamlanır. Işıktan korunarak amber renkli cam kapta saklanır.



Rp.

Formol 1 g

Acido acetico 10 g

Agua de rosas 250 ml


Üç sıvı madde karıştırılarak amber renkli cam kapta saklanır.


İyi bir hafta dileğiyle…

Kaynak:


1- La Formulacion Magistral en la Oficina de Farmacia valencia, 2/4. A Parte, 1981

2-RxMediaPharma®2017 İnteraktif İlaç Bilgi Kaynağı.